De  kostersbibliotheek

lectionariumJaarlijks houdt het bisdom van Breda een bijeenkomst voor de vele kosters, die werkzaam zijn in de parochies. In april  ontvingen Ben Hartmann, directeur van het Sint Franciscus-centrum, pastoor Peter de Rooij van de Immanuelparochie te Zevenbergen en diaken Wim Tobe, voorzitter van de Diocesane Commissie voor Liturgie zowel in Axel in het vicariaat Zeeuws Vlaanderen alsook in de Michaelparochie in Breda zo’n 75 leden van het ‘kostersgilde’ voor een informatiebijeenkomst.

De uitnodigingen hiervoor worden naar alle parochiekernen gestuurd en naar het pastoraal team en het parochiebestuur. De bijeenkomst was dit jaar vooral gericht op de liturgische boeken, waarvan de koster geacht wordt deze te kennen en te kunnen gebruiken.
Ontvangst met koffie kan niet missen en het was een herkenning voor veel mensen om elkaar weer eens te ontmoeten. Vanwege het Heilig Jaar van Barmhartigheid, dat paus Franciscus heeft uitgeroepen, werd eerst   ingegaan op de betekenis van zo’n jaar en deelden kosters ervaringen uit zoals zij deze in hun eigen parochies en kerken hebben ervaren. Vervolgens werd er een toelichting gegeven op een groot aantal boeken, dat voor de liturgievieringen voorhanden is en waarmee de koster mee te maken kan hebben. En daarvoor waren zij ook gekomen.

Een algemene opmerking, die de bisdomleiding ook kent, is dat de kosters een groep van mensen is die veel en goed uitvoerend werk doen, maar de uiteindelijke beslissingen in de liturgie door de pastoraal beroepskrachten worden gedaan. En die verschillen onderling nog al eens van elkaar qua mening en opvatting en gebruik van boeken.

Alle kosters waren wel vertrouwd met het grote rode altaarmissaal, dat overal aanwezig is, maar dat soms nog moeilijk te hanteren is, omdat het niet in alle kerken door de pastorale beroepskrachten wordt gebruikt. De rode zondagse lectionaria (boeken met de lezingen voor de zondagen) waren heel bekend terrein, maar meer moeite had men met de drie groene boeken en het bruine boek met de lezingen voor de weekdagen. Niet overal zijn deze aanwezig en nog minder zijn op iedere plaats nog vieringen op weekdagen.

Voor de bijzondere vieringen bij gelegenheid van huwelijk en uitvaart zijn er eigen uitgaven met de lezingen, die in die vieringen gebruikt kunnen worden. Meestal worden dan eigengemaakte boekjes gebruikt, vanwaaruit dan de bijbelteksten worden voorgelezen. Aangegeven werd, dat het juister is om hiervoor een van de lezingenboeken te gebruiken, maar door praktische omtandigheden komt dat er meestal niet van.

Het meest in het oog springende boek was wel het rood/bruin gekleurde Evangeliarium, waarin alleen de evangelielezingen staan van alle zondagen en de grootste feestdagen. Ook bestaat er een Evangeliarium dat wit van kleur is en speciaal is uitgegeven voor vieringen met kinderen. In alle parochies is dit aanwezig, maar niet alle kosters waren ermee vertrouwd, omdat niet overal gezinsvieringen of kinderwoorddiensten worden gehouden.

Soms hebben de kosters ook te maken met diverse zangbundels, die gehanteerd worden in verschillende kerken al naar gelang de koren dit wensen. Het meest geëigende boek voor de kosters heet: “Kostersboek” (thans ook via de boekhandel te bestellen), dat boordenvol met informatie staat over het voorbereiden van de wekelijkse liturgische vieringen, maar zeker ook voor de bijzondere vieringen zoals deze in alle parochiekerken voorkomen. Niet onbelangrijk daarbij is ook de verklarende woordenlijst van zoveel eigen liturgische voorwerpen en het onderhoud van voorwerpen, gewaden en textiel.

Op een speelse manier werd er een quiz gehouden – overigens zonder prijzen – over een aantal zaken rond liturgie en het werk dat met de kosters te maken heeft. Aan de hand daarvan werd nog heel wat kennis gedeeld. De kosters hebben deze bijeenkomsten als heel geslaagd beschouwd. Wanneer kosters dit wensen kan zulke bijeenkomsten ook in kleiner verband worden gehouden.

Het was een goede en plezierige bijeenkomst, die we graag van harte willen aanbevelen. Namens de aanwezige kosters van de Sint Elisabethparochie: Monica Berniaciak en Harry Heesters.